اگر تا حالا با یک برنامهنویس برای ساخت سایت همکاری کرده باشید، حتماً میدانید که گاهی یک پروژه ساده میتواند به دردسر بزرگ تبدیل شود. نه به خاطر اینکه کسی کمتلاشی میکند، بلکه معمولاً مشکل از جای دیگری شروع میشود: ارتباط نادرست و انتظارات نامشخص.
در این مطلب ۱۰ نکته عملی را مرور میکنم که هم برای کارفرماها و هم برای توسعهدهندهها، همکاری را لذتبخشتر و نتیجهبخشتر میکند.
۱. قبل از تماس، یک سند کوتاه بنویسید
نیازی نیست یک مستند ۵۰ صفحهای تحویل دهید. همین که روی یک برگه یا در یک فایل متنی یادداشت کنید «چه صفحههایی نیاز دارم»، «چه کسانی از سایت استفاده میکنند» و «چه نتیجهای از سایت انتظار دارم»، نیمی از راه را رفتهاید. این یادداشت مثل نقشه راه برای توسعهدهنده شماست.
۲. «دوست دارم شبیه فلان سایت باشد» کافی نیست
خیلی از کارفرماها میگویند «مثل دیجیکالا میخواهم». اما دیجیکالا صدها صفحه و هزاران قابلیت دارد. لطفاً بخش خاص یا کامپوننت مشخصی را نشان دهید. مثلاً: «دوست دارم صفحه محصولهایم مشابه صفحه محصول دیجیکالا باشد، اما با سه ستون به جای چهار ستون».
این کار باعث میشود توسعهدهنده دقیقاً بفهمد چه چیزی در ذهن شماست.
۳. درباره بودجه صادق باشید
هیچ چیز بدتر از این نیست که بعد از یک هفته طراحی و کدنویسی، بفهمید بودجه کارفرما یکدهم هزینه واقعی پروژه است. از همان ابتدا بازه بودجه خود را بگویید. توسعهدهنده میتواند بر اساس بودجه شما، راهکار مناسب (سایت وردپرسی، نکستجیاس، یا حتی یک صفحه ساده HTML) را پیشنهاد دهد.
۴. تحویل مرحلهای را جدی بگیرید
پروژه طراحی سایت را مثل یک ساختمان در نظر بگیرید. اول فونداسیون (ساختار اصلی)، بعد دیوارها (صفحات مختلف)، بعد لولهکشی (دیتابیس و بکاند)، و در نهایت دکوراسیون (رنگ و ظاهر).
اگر از همان ابتدا بخواهید همه چیز کامل باشد، پروژه هیچوقت تمام نمیشود. تحویل مرحلهای یعنی هر هفته یک بخش مشخص آماده میشود و شما بازخورد میدهید.
۵. جلسات کوتاه و منظم داشته باشید
به جای یک جلسه سه ساعته در پایان ماه، هر هفته ۱۵ دقیقه صحبت کنید. بپرسید: «چه کارهایی این هفته انجام شده؟»، «چه کارهایی برای هفته بعد برنامه داریم؟»، «آیا مشکل خاصی هست که سرعت کار را کم میکند؟».
این جلسات کوتاه از بروز بسیاری از سوءتفاهمها جلوگیری میکند.
۶. انتظار «طراحی» از یک «برنامهنویس» نداشته باشید
طراحی رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) یک تخصص جداگانه است. خیلی از توسعهدهندههای وب، استایل و ظاهر را هم بلد هستند، اما تخصص اصلی آنها کدنویسی و پیادهسازی منطق پشت صحنه است.
اگر طرح خاصی در ذهن دارید، بهتر است از قبل یک فایل طراح (مثل فیگما) یا حتی یک طرح دستی ساده تحویل دهید.
۷. دسترسی به هاست و دامنه را از روز اول فراهم کنید
خیلی از پروژهها چند روز یا چند هفته معطل دریافت دسترسی به هاست میمانند. از همان روز اول، اطلاعات زیر را در اختیار توسعهدهنده قرار دهید:
· ورود به هاست (cPanel یا کنترل پنل مشابه)
· ورود به دامنه (جایی که DNS را مدیریت میکنید)
· اگر هاست هنوز تهیه نکردهاید، از توسعهدهنده بخواهید پیشنهاد دهد
۸. تغییرات مداوم را محدود کنید
این مورد بسیار مهم است: «میشود رنگ دکمهها را عوض کنید؟» یا «بیایید جای منو و لوگو را عوض کنیم» در اواسط کار، طبیعی است و معمولاً هزینه کمی دارد. اما تغییرات بزرگ مثل «بیایید به جای فروشگاهی، سایت خبری بسازیم» یعنی شروع دوباره.
تغییرات را در یک لیست بنویسید و بپرسید «کدام تغییرات ضروری است؟» و «کدامها را میتوانیم برای نسخه بعدی بگذاریم؟».
۹. قرارداد کتبی داشته باشید (حتی برای پروژههای کوچک)
یک صفحه قرارداد ساده که در آن نوشته شده باشد:
· چه کارهایی انجام میشود (و چه کارهایی نمیشود)
· مبلغ و زمانبندی پرداخت
· زمان تحویل تقریبی
· تعداد دور اصلاح رایگان
این کار اعتماد دوطرفه را بالا میبرد و از اختلافات بعدی جلوگیری میکند.
۱۰. در آخر، دانش فنی شما مهم است، اما نه به آن اندازه که فکر میکنید
خیلی از کارفرماها فکر میکنند باید همه چیز را درباره کدنویسی بدانند تا بتوانند با توسعهدهنده صحبت کنند. اینطور نیست. کافی است خواسته خود را شفاف بگویید و بگذارید توسعهدهنده راهکار فنی را ارائه دهد.
مثلاً به جای اینکه بگویید «میخواهم از ریاکت استفاده کنیم»، بگویید «میخواهم کاربران بدون رفرش صفحه، نظرات خود را ثبت کنند». باقی ماجرا را توسعهدهنده متخصص شما تصمیم میگیرد.
جمعبندی
همکاری موفق با یک توسعهدهنده وب، ۲۰٪ به مهارت فنی او بستگی دارد و ۸۰٪ به ارتباط و شفافیت بین شما و او. اگر این ۱۰ نکته را رعایت کنید، خیالم راحت است که پروژه شما بدون استرس و با نتیجه عالی به پایان میرسد.
اگر سوالی درباره شروع پروژهتان دارید، یا نمیدانید اصلاً از کجا شروع کنید، از بخش مشاوره رایگان استفاده کنید. خوشحال میشوم کمکتان کنم.